„Ferdydurke” jest powieścią nowoczesną, w której dawne reguły gatunku nie obowiązują. Przerwanie toku akcji, wprowadzenie postaci z innego powieściowego świata stanowią pogwałcenie XIX-wiecznych reguł. Autor nie stara się stworzyć iluzji, że wydarzenia rozgrywają się naprawdę, lub że tok narracji jest wymyślony przez rzeczywistość. Często przerywa opowiadanie swojej historii, by opowiedzieć o czymś innym. Ta awangardowa powieść posiada wiele cech gatunku, który wykształcił się po wojnie i nosi miano „noveau roman”. Jest to m.in.: pierwszoosobowa narracja, która przedstawia świat widziany oczyma bohatera, mnóstwo absurdu, groteski, paradoksu i karykaturalnych postaci. Ma miejsce również przestawny szyk zdań, neologizmy, podglądanie i przedrzeźnianie. Z pewnością cały utwór jest mieszanką różnych typów powieści. Początek tekstu sugeruje, że jest on powieścią psychologiczną, w której głównym przedmiotem obserwacji jest życie wewnętrzne bohatera, a rzeczywistość pokazana jest z jego perspektywy. Powieść nawiązuje również do wielu innnych gatunków, stylów i konwencji literackich – od powieści sensacyjnej, awanturniczej, do powieści edukacyjnej (część I), czy szlacheckiej powieści dworkowej (część III). Pojawiają się również elementy powieści przygodowej czy miłosnej. Niektórzy twierdzą, że zawiera ona „estetykę tragifarsy”, czyli programowo łączy powagę z żartem, wygłup z rozmyślaniem oraz problemy filozoficzne z grami językowymi. Odznacza się również zabarwieniem ludycznym. Nie jest to na pewno klasyczna powieść obyczajowa, ponieważ obraz obyczajów nie stanowi dla autora przedmiotu bezpośredniego zainteresowania. Jest jedynie elementem wchodzącym w skład gry międzyludzkiej.