1. Motyw matki:
Cecylia Kolichowska przez wiele lat czekała na powrót syna, Karola, którego niegdyś pozostawiła w sanatorium, bowiem był zazdrosny o jej drugiego męża. Stanęła w obliczu wyboru pomiędzy miłością dziecka a miłością do mężczyzny. Tak bardzo bała się samotności, że wybrała tą drugą. Swoje matczyne uczucia przelała na Elżbietę, która z wdzięcznością opiekowała się nią do jej ostatniego dnia.
Żancia Ziembiewiczowa to matka idealna, która poświęciła by dla swojego syna własne życie.
Jasia Gołąbska opiekuje się swoimi dziećmi troskliwie, chociaż umierają z powodu niedożywienia i chorób. Sama uważa, że tak musi być, ponieważ Bóg wie najlepiej, że nie mogłaby ich wychować.
Elżbieta Ziembiewiczowa jest najlepszą spośród wykreowanych w utworze matek. Jedynym niejasnym postępowaniem jest jej zachowanie po samobójstwie męża, gdy pozostawia dziecko pod opieką babci i wyjeżdża za granicę.
Karolina Bogutowa to matka samotnie wychowująca córkę.

2. Motyw żony:
Joanna Ziembiewiczowa była przykładną żoną – kochała męża pomimo jego zdrad, które za każdym razem mu wybaczała.
Cecylia Kolichowska była dwukrotną mężatką. Pierwszego męża poślubiła z wielkiej miłości, która tak ją zaślepiła, że akceptowała wszystkie jego ideały. Ogromnym ciosem była dla niej wiadomość, że mąż ma kochankę, z którą związał się po ucieczce z kraju. Z kolei drugi małżonek doprowadził do tego, że odizolowała się od życia towarzyskiego, stała się oschła i chłodna. Była nieświadoma tego, że i on ja zdradza, a dowody na niewierność Kolichowskiego odkryła dopiero po jego śmierci.
Elżbieta Ziembiewiczowa wybaczyła mężowi paryskie „przygody”, a nawet romans z Justyną, która spodziewała się jego dziecka. Była mu wierna i ściągała z jego barków ciężar popełnionych win. Zenon liczył się z jej opinią i zdawał sobie sprawę z tego, że Elżbieta zawsze stanie po jego stronie.

3. Motyw kariery:
Wysoka pozycja społeczna jest najważniejszym celem, do którego dąży Zenon Ziembiewicz, nawet za cenę rezygnacji z własnych marzeń i młodzieńczych ideałów. Jego kariera jest szybka, ale nieprzemyślana. Początkowo chce zrobić coś dobrego, np. domy dla robotników, ale w końcu okazuje się, że jest tylko pionkiem w grze, a jego decyzje są uzależnione od miejskich prominentów.

4. Motyw choroby:
Cecylia Kolichowska ostatnie dni swojego życia spędza w łóżku, uzależniona od innych.
Jasia Gołąbska umiera na gruźlicę.
Karol Wąbrowski cierpi na chorobę kręgosłupa.
Justyna Bogutówna cierpi z powodu schizofrenii, którą wywołały mocne przeżycia.

5. Motyw dworku szlacheckiego:
Życie w dworku szlacheckim zostało zobrazowane na podstawie majątku w Boleborzy, należącego do Tczewskich, którym zarządza ojciec Zenona, Walerian.

6. Motyw szaleństwa:
W psychice Justyny Bogutówny po usunięciu dziecka zaczyna się proces tracenia zmysłów. Z pogodnej dziewczyny zmienia się w osobę nerwową i kapryśną. Natrętne myśli prowadza do próby samobójczej. Kiedy ta się nie udaje, Justyna coraz częściej myśli o tym, aby zemścić się na Zenonie. Przekonana, że śmierć Ziembiewicza zakończy jej katorgi, oblewa go kwasem, a następnie próbuje wyskoczyć z okna jego gabinetu, która to próba zostaje udaremniona.

7. Motyw samobójstwa:
Justyna Bogutówna próbuje popełnić samobójstwo.
Zenon Ziembiewicz popełnia samobójstwo tydzień po tym, jak Justyna oblewa jego twarz kwasem. Jest to wyraz jego życiowej klęski.

8. Motyw kamienicy:
Kamienica należąca do pani Kolichowskiej mieści się przy ulicy Staszica. Mieszkają w niej ludzie z różnych klas społecznych. Symbolem tego są piętra i fakt, że to, co dla jednych jest podłogą, dla innych jest sufitem. Najbardziej wystawny jest salon pani Cecylii, zaś najubożsi mieszkają w suterenach.